Chùa Dơi được xây dựng từ XVI và đã được trùng tu nhiều lần.

Trước khi tham quan ngôi chùa mới, mời các bạn cùng TVO ôn lại những ấn tượng về ngôi chùa nổi tiếng này.

Từ thị xã Sóc Trăng theo con đường nhỏ trải nhựa chưa đầy 2km có một ngôi chùa từ lâu đã nổi danh. Chùa mang tên Khơme là Wathseraytêcho Mahatup hay chùa Mã Tộc, nhưng với khách thập phương và người dân địa phương thì cái tên giản dị: Chùa Dơi quen thuộc và dễ nhớ hơn nhiều.

Lối vào chùa Dơi

Giữa khu vườn xanh rợp bóng cây rộng gần 7 ha, ngôi chùa như một tác phẩm nghệ thuật nổi bật bởi những gam màu sặc sỡ: vàng, xanh dương, trắng, đỏ và những hoa văn, điêu khắc tinh xảo. Chính điện bề thế với màu sắc rực rỡ đặc trưng của văn hóa Khơme. 26 chiếc cột với tượng thiên thần đỡ vòm mái tạo ra một hành lang rộng quanh chùa. Mái chùa có dáng nhọn, cong vút với những con rồng vàng viền trên mái ngói. Khác với kiến trúc chùa Việt Nam, chùa Khơme không có cửa lớn ở giữa, thay vào đó là tranh Phật Thích Ca ngồi giảng đạo dưới gốc bồ đề đặt trang trọng ngay bức tường trước chính điện. Hai cửa ra vào ở hai bên được trang trí công phu. Bước vào điện, thấy ngay tượng Phật Thích Ca cao lớn ngồi quay mặt vào trong.

Hai hàng cột xi măng tròn vẽ rồng phượng quấn quanh, bốn bức tường dường như được che kín bởi những bức tranh lớn sặc sỡ, diễn tả quá trình tu hành của đức Phật. Bên kia khoảng sân rộng là khu cầu nguyện và ở của các vị sư. Dưới tàn cây trước chùa, một chiếc ghe ngo dài trang trí sặc sỡ, mũi và lái cong vút, chiếc ghe đã dự cuộc đua vừa qua trong lễ hội Ok om bok của người Khơme...Không chỉ có vẻ đẹp lộng lẫy với nét đặc trưng của một ngôi chùa Khơme mà chùa Dơi còn gắn với nhiều câu chuyện hấp dẫn, kỳ bí. Khách đến đây, trước là thắp nhang điện thờ Phật, tham quan những bảo vật trong chùa như hàng ngàn tượng Phật và tượng tứ linh (long, ly, quy, phượng) rồi ra vườn chùa để chiêm ngưỡng một cảnh quan rất độc đáo.

Chùa là nơi cư trú của nhiều đàn dơi

* Từ câu chuyện về đàn dơi có nghĩa: 

Dù đã biết ở đây nhiều dơi tới mức thành tên chùa Dơi, vậy mà nhìn từ xa vẫn cứ ngỡ khu vườn chùa đầy cây bông gòn cao lớn, trên cành lúc lỉu trái màu thẫm. Tới gần, mới ngỡ ngàng nhận ra những trái chi chít đó chính là đàn dơi đông đúc lạ lùng. Chúng thu mình treo ngược, lủng lẳng san sát trên cành một cách trật tự. Thỉnh thoảng, vài con vươn rộng sải cánh đen để lộ phần yếm màu cam mịn màng rất đẹp.

Nhiều khách thập phương trong và ngoài nước tìm đến chùa Dơi.

Các vị sư ở chùa kể rằng đàn dơi đã về đây từ 200 năm trước. Dơi rất lớn, có con nặng cả ký. Chúng tụ tập về ngày càng đông, cùng với nhiều loài chim, cò, quạ, có khi tới cả triệu con. Khi trùng tu chùa, người ta buộc phải chặt một cây lớn có nhiều tổ chim, cò để làm cột nên chúng đã bỏ đi, nhưng đàn dơi vẫn ở lại. Điều lạ là dơi bám chĩu chịt trong vườn chùa tới mức gãy cả cành, nhưng ở các khu vườn lân cận và ngay cả những cành cây của chùa vươn ra khỏi khuôn viên chúng đều không đậu. Chúng treo mình trên cây suốt ngày, xẩm tối bay đi kiếm ăn và mờ sáng hôm sau lại trở về. Như để trả nghĩa với mảnh đất lành này, dơi không bao giờ ăn trái cây vườn chùa hay các vườn lân cận mà đi ăn rất xa. Khốn thay, vào thời buổi mà thịt dơi là một trong những món ăn được ưa chuộng trên bàn nhậu ở vô số quán đặc sản thì đàn dơi bị săn lùng ráo riết, và chính việc kéo nhau đi ăn xa càng làm tăng nguy hiểm cho chúng.

Đàn dơi treo mình trên những cành cây.

Người dẫn đường cho chúng tôi, một đồng nghiệp ở báo Sóc Trăng kể ra vài “chiêu độc” mà người ta dùng để buộc đàn dơi vốn rất tinh khôn, nhanh nhạy trong việc né tránh chướng ngại vật phải rơi vào bẫy. Do bị tàn sát rất nhiều nên đàn dơi đã giảm đáng kể, chỉ còn khoảng vài ngàn con, chủ yếu tụ tập ở vườn sau chùa…

* Tới câu chuyện về bức tượng huyền bí:

Từ lâu tôi đã nghe kể rằng có một vị cao tăng đắc đạo ở chùa Dơi viên tịch trong tư thế ngồi thiền, thân xác cứ khô dần đi. Tiếc thương ông, người ta dùng đất sét và sơn phết lên di hài, tạo thành một bức tượng y hệt người thực khiến khách viếng chùa không khỏi ngạc nhiên, thán phục. Câu chuyện được đồn đãi, càng thu hút nhiều phật tử và du khách hiếu kỳ, bức tượng trở thành một hiện tượng bí hiểm. Thậm chí một tạp chí đã đưa thông tin khá giật gân: các nhà khoa học dùng thiết bị đặc biệt xem xét bên trong bức tượng, thấy thân xác ông đã rã hết, các xương sườn rớt xuống nằm chồng chất trong bụng tượng (!).

Phó đại đức trụ trì Lâm Tú Linh cho biết, chùa Dơi đã có gần 400 năm tuổi, qua 17 vị trụ trì và được trùng tu nhiều lần. Ban đầu chùa cất bằng tre gỗ lợp lá, sau được xây lại, nền trải cát biển. Năm 1963, vị trụ trì thứ 17 là Thạch Tre mới tôn tạo chùa khang trang như ngày nay. Đó chính là vị cao tăng nhiều công đức trong câu chuyện thần bí trên. Nhưng tiếp chuyện chúng tôi, trụ trì Lâm Tú Linh đã cải chính câu chuyện đó: Năm 1976 sau khi viên tịch, Thạch Tre được hỏa thiêu. Bàn tay tài hoa của các nghệ nhân đã tạc nên bức tượng sống động từ đôi mắt, khuôn mặt đến từng nếp da, thớ gân khiến người xem ngỡ như chính ông đang ngồi thiền. Hũ cốt của ông được đặt ngay sau lưng bức tượng.

Trên tường có các bức hoạ miêu tả cuộc đời của Đức Phật.

Khi tận mắt ngắm nhìn bức tượng, chúng tôi không khỏi kinh ngạc, thán phục và hiểu tại sao người ta sẵn lòng tin vào câu chuyện đó. Trước một tác phẩm nghệ thuật tuyệt vời như vậy thì sự hiểu lầm lâu nay quả thực là rất dễ hiểu...

Việt Hải